“Хавдартай байна гэдэг аймшигтай зүйл биш， аймшигтай нь ‘айдас’ юм...”

　　Энэхүү үгийг Малайзаас гаралтай Хакка үндэстний хятад иргэн Лю гуай хэлжээ. Тэрээр хамрын хөндийн хавдартай бөгөөд хавдартай тэмцэх 13 жилийн замыг туулаад байна. Одоо тэрээр тогтмол үзлэгт хамрагддаг， биеийн байдал нь тогтвортой， өдөр тутмын амьдрал нь хэвийн үргэлжилж байна.

　　66 настай， бизнесээ эрхэлж， ач нараа харж ханддаг энэ өвөөг нэгэн цагт буйдан дээрээ хэвтэн， тааз ширтэн уйлж байсныг хэн санах билээ.

　　Олон удаагийн үзлэгээр илрээгүй хавдар

　　Лю гуай цахилгааны утасны бизнес эрхэлдэг байсан бөгөөд залуудаа ажил хэргийн уулзалт ихтэй， тамхи татаж， архи уудаг байв.

　　2012 оны сүүлчээр тэрээр цэрэнд нь цусны судал орж байгааг анзаарч， нүүрний хэсэгт үе үе мэдээ алдах мэдрэмж төрөх болжээ. Тэрээр орон нутгийн эмнэлэгт очиж хамрын хөндийн дурангийн шинжилгээ хийлгэсэн боловч бүх үр дүн хэвийн гарчээ. Сэтгэл амарсангүй тул тогтмол үзлэгт орохоор шийдсэн ч эмнэлгийн дүгнэлт бүрт "илэрхий өөрчлөлт ажиглагдсангүй" гэж бичигдсээр байв.

　　Гэвч цэрэнд гарах цусны судал тасалдсангүй.

　　2013 оны 6-р сар хүртэл түүний хүзүүний баруун талд хавдар үүсэв. Энэ удаад эмч нар эдээс дээж авч шинжлүүлэхэд хамрын хөндийн хорт хавдар， IIB үе шаттай гэж оношлогдсон байна. Хавдар нь ойролцоогоор 4.5×2.7×2.4 см хэмжээтэй， баруун талын залгиур руу тархаж， тунгалгийн булчирхайд олон тооны үсэрхийлэл үүсгэсэн байлаа.

　　Тэрээр яагаад олон удаа дурандуулахад илрээгүйг， яагаад илрэх үедээ хэдийнэ үсэрхийлсэн байсныг ойлгохгүй гайхширч байв.

　　Уг нь хамрын хөндийн хорт хавдрын эхэн үед заримдаа салст бүрхэвчийн өчүүхэн бага өөрчлөлт төдий байдаг тул илэрхий хавдар үүсээгүй байдаг. Хамрын хөндийн бүтэц нарийн төвөгтэй тул зарим хавдар нь салст бүрхэвчийн дор эсвэл залгиурын хонхор зэрэг нууцлаг буланд нуугддаг тул энгийн хамрын дурангаар илрүүлэхэд маш хэцүү байдаг. Хэрэв КТ эсвэл соронзон резонанст томограф (МRI)-тай хослуулан шинжилгээ хийвэл эрт үед нь сэжигтэй шинж тэмдгийг илрүүлэх боломжтой байж болох юм

　　.

　　Эмчилгээнээс айж байсан ч нэгэн эмнэлгийн ачаар бодлоо өөрчилсөн нь

　　Оношийн хариугаа аваад Лю гуай буйдан дээрээ хэвтэн， харц нь тогтолтгүйгээр тааз ширтэн， нулимс нь зогсолтгүй урсаж байв. Тэрээр： "Би насан туршдаа муу зүйл хийгээгүй байхад яагаад хорт хавдар надад тохиолдов？" хэмээн боджээ.

　　Орон нутгийн эмч нар түүнд цацраг туяа эмчилгээ хийлгэхийг зөвлөсөн ч тэрээр татгалзсан байна.

　　Эмчлүүлэхийг хүсээгүй биш， харин Малайзад цацраг туяа эмчилгээ хийлгэж буй найзынхаа байдлыг нүдээрээ харсан нь нөлөөлжээ： хүзүү нь харлаж， хоол идэж чадахгүй болсон байв. Тэрхүү дүр зураг тархинд нь сийлгэгдсэн мэт арилахгүй байлаа. Айсандаа тэрээр цацраг туяа эмчилгээг дур мэдэн хийлгэж зүрхлээгүй бөгөөд эхлээд уламжлалт эмчилгээ хийлгэж， дараа нь Сингапур， Австрали зэрэг улсуудад очиж зөвлөгөө авсан ч түүнийг тайван эмчлүүлэх боломжтой хувилбар олдоогүй юм.

　　Нэгэн өдөр тэрээр номын дэлгүүрт байхдаа санамсаргүйгээр нэгэн ном эргүүлж үзсэн нь Хятадын Гуанжоу Фуда хавдар судлалын эмнэлгийн тухай байв. Номд дурдсанаар， тэнд уламжлалт эмчилгээнээс ялгаатай， том мэс засал хийхгүйгээр хорт хавдрыг эмчлэх аргууд байдаг аж.

　　Тэр мөчид түүний сэтгэл хөдөлсөн ч яаран шийдвэр гаргасангүй. Тэрээр "газар дээр нь очиж үзэхээр" шийджээ.

　　Лю гуай гэр бүлийнхээ хамт Гуанжоу руу нисэв. Фуда эмнэлэгт ирээд түүний харсан зүйл нь зөвхөн эмнэлгийн орчин төдийгүй гадны улс орноос ирсэн олон өвчтөн байв. "Ийм олон гадаадын хүн энд ирж эмчлүүлж байгаа нь мэдээж өөрийн гэсэн давуу талтай байх" гэж бодон сэтгэл нь амарчээ.

　　Гэртээ хариад бизнесээ цэгцэлж， 2013 оны сүүлчээр албан ёсоор Фуда эмнэлэгт ирж， Эмнэлгийн 3-р тасагт хэвтэн эмчлүүлсэн байна.

　　Тухайн үед хийлгэсэн MRI шинжилгээгээр баруун талын хамрын хөндий болон залгиурын хажуугийн хэсэг， хүзүүний хоёр тал， эрүүний доорх болон эрүүний үзүүрийн доорх хэсгүүдэд олон тооны үсэрхийлсэн хавдар илэрч， зарим тунгалгийн булчирхайн төв хэсэгт шингэрч үхэжсэн байдалтай байв. Сю Жюн Юань эрхлэгч болон түүний багийнхан түүнд цацраг ба хими эмчилгээний төлөвлөгөөг санал болгосон юм.

　　Энэхүү хими эмчилгээ нь уламжлалт арга биш， харин интервенцийн хими эмчилгээ байв. Тодруулбал， дүрс оношилгооны төхөөрөмжийн нарийвчлалтай удирдлага дор катетераар дамжуулан химийн эмчилгээний эмийг хавдрыг цусаар хангадаг судас руу шууд тарьсан байна. Энэ нь хавдрын "хүнсний хангамжийг" тасалж， нэгэн зэрэг нарийвчлалтайгаар цохилт өгөх замаар хэсэг газрын үр нөлөөг нэмэгдүүлж， бүх биеийн сөрөг нөлөөг багасгадаг арга юм.

　　Анх удаа интервенцийн эмчилгээ хийлгэхэд Лю гуай маш их сандарч байв. Гэвч эмчилгээ дууссаны дараа тэрээр маш их гайхширсан бөгөөд ямар нэгэн өвдөлт мэдрээгүй， бөөлжөөгүй， хоолоо ч хэвийн идэж байлаа. Гурван удаагийн интервенцийн хими эмчилгээний дараа тэрээр 30 удаагийн хамрын хөндийн хавдрын тохируулах туяа эмчилгээг эхлүүлж， 2014 оны 4-р сард эмчилгээгээ амжилттай дуусгасан юм.

　　Түүнээс хойшхи жилүүдэд тэрээр удаа дараа үзлэгт ороход үр дүн нь тогтвортой байж， өвчний явц хяналтад орж， дахин дахиагүй байна.

　　Хорт хавдар аймшигтай биш， нүүр тулах зориг хэрэгтэй

　　“Эндэхийн хүмүүс маш сайхан сэтгэлтэй， маш найрсаг， харьцахад маш амархан.” Фуда эмнэлгийн талаар ярихдаа Лю гуай “маш” гэдэг үгийг гурвантаа давтан хэлсэн юм. Тэрээр хэлэхдээ， хорт хавдар тусахад хамгийн аймшигтай нь өвчин өөрөө биш， харин эргэн тойрны хүмүүс таныг байнга “айлгаж”， эмчлэх аргагүй мэтээр итгүүлж， итгэл найдварыг тань бүрмөсөн үгүй хийх явдал юм гэв.

　　Эмчилгээ хийлгэхээсээ өмнө тэрээр нэгэн үе айдас хүйдэст автаж байсан удаатай. Гэвч тэрээр хамрын хөндийн хорт хавдрын талаар болон орчин үеийн анагаах ухааны арга барилуудыг бие даан судалж эхэлснээр хорт хавдрыг урьдчилан сэргийлэх， хянах боломжтой бөгөөд хэт их сандрах шаардлагагүй гэдгийг аажмаар ойлгожээ.

　　Тэрээр өөрийн “хорт хавдраас урьдчилан сэргийлэх， эрүүл мэндээ хамгаалах нууц”-аа илэн далангүй хуваалцсан бөгөөд энэ нь ямар нэгэн үнэтэй эрүүл мэндийн нэмэлт бүтээгдэхүүн， эсвэл ид шидийн дасгал сургуулилт биш， харин ердөө ганцхан өгүүлбэр байлаа：

　　Сэтгэл санаагаа өөдрөг байлгаж， бодит байдалтай зоригтой нүүр тулах.

　　Өдгөө 66 настай Лю гуай өдрийн цагаар бизнесийнхээ ажилд үргэлжлүүлэн завгүй байж， чөлөөт цагаараа ач хүүтэйгээ тоглодог. Түүнд бас нэгэн чин хүсэл бий： “Би энэ чигээрээ эрүүл энх байж， 80 нас хүрээд ач хүүгээ их сургуульд ороход нь өөрийн нүдээр харахыг хүсэж байна.”